Een week zonder vlees: het effect op ons klimaat

Rolien Sandelowsky | 7 maart 2018 | 0 Reacties

Geschreven door Rolien Sandelowsky | 7 maart 2018

Een week zonder vlees: het effect op ons klimaat

Het is deze week de Nationale Week Zonder VleesVandebron doet mee: ons kantoor is tussen 5 en 11 maart volledig vleesvrij.

In dit blog leggen we je uit waarom minder vlees eten aanzienlijk bijdraagt aan een duurzamer klimaat en waarom het zo’n gevoelig onderwerp is.

gemiddelde leestijd: 5 minuten


Vegetarische motivatie
Het al dan niet eten van vlees heeft een veel grotere impact op het klimaat dan velen van ons weten. Vegetarisme en veganisme duiken steeds vaker op in de publieke opinie, in de vorm van hippe restaurants en als smakelijk onderwerp van discussie. Vanuit verschillende beweegredenen groeit de trend om geen of minder vlees te eten: vanuit ethiek (ik wil geen dieren doden), vanuit gezondheidsperspectief (ik voel me beter als ik geen vlees eet) en vanuit milieutechnische overwegingen. Waar de eerste twee motieven individueel bepaald worden, is het effect van vlees-eten op het klimaat iets waarvoor we samen verantwoordelijkheid dragen. Want wat blijkt? De industrie die het meest schade aanricht aan ons milieu is niet de transportsector of de textielindustrie, maar de veeproductie: koploper in het verbruik van fossiele brandstof, land en water.


Energieverbruik veeteelt
Het telen, houden, voeden, voeren, verwerken, verpakken en vervoeren van vlees en vis kost namelijk enorm veel energie. Voor het verkrijgen van een calorie aan dierlijke eiwitten wordt elf keer zoveel fossiele brandstof gebruikt als voor een plantaardige eiwitcalorie. Daarnaast creëert een veehouderij met 5000 koeien dagelijks meer afval dan de hele stad Amsterdam. Bijna de helft van de bewandelbare wereld (45% van het land) wordt momenteel gebruikt voor het kunstmatig houden van vee of het verbouwen van veevoer. En driekwart van de wereldwijde akkergrond wordt gebruikt om veevoer te verbouwen. Omroep NOS maakte dit filmpje, waarin in anderhalve minuut wordt uitgelegd waarom de vleesindustrie zo vervuilend is.

Screen Shot 2018-03-07 at 15.00.42.png

videostill uit NOS-filmpje

Cowspiracy
De populaire documentaire Cowspiracy: the Sustainable Secret ontmantelt in anderhalf uur de wereldwijde invloed van vlees- vis- en zuivelconsumptie op het milieu. En hoe deze indrukwekkende invloed op mysterieuze wijze wordt weggemoffeld door een lobby van commerciële partijen, overheidsinstellingen en zelfs goede doelen. Zembla wijdde een aflevering aan de melkindustrie en veel mensen zeggen na het lezen van Jonathan Safran Foer’s Eating Animals nooit meer vlees te willen eten. Rutger Bregman schreef voor de Correspondent dit verhaal met de voor zichzelf sprekende titel ‘Hierdoor werd ik in één klap vegetariër (en jij misschien ook)’. En een van de meest uitgebreide artikelen verscheen in Vrij Nederland. Hierin onderzoekt duurzaamheidsredacteur Evert Nieuwenhuis vanuit verschillende disciplines (gezondheid, sociologie, psychologie, ecologie, evolutie, moraliteit en zijn eigen ervaring) de historie van vlees-eten en vegetarisme, en in welke hoedanigheid het eten van vlees onschadelijk, of zelfs goed kan zijn voor mens en aarde.  

Groenten-1280x1618.jpg

minder vlees eten anno 2018, illustratie: Elise van Iterson via Vrij Nederland

Het nieuwe roken
Vlees eten is, aldus Nieuwenhuis, een beetje het nieuwe roken. Of autorijden. Een voormalig statussymbool waarvan we weten dat we ’t niet, minder of anders zouden ‘moeten’ doen. Veel mensen nemen zich inmiddels voor om minder vlees te eten, of voornamelijk biologisch. Toch leert de ervaring dat gewoonte en gemak vaak de overhand te nemen in ons voornemende gedrag. Zodra er een schaal bitterballen langs drijft, schiet je brein al gauw in error-modus. Als vanzelf beweegt je hand naar het krokante balletje. Het vlees is zwak. De cognitieve dissonantie die je ervaart door iets anders te doen dan je met jezelf hebt afgesproken moffel je weg onder noemers als ‘ik heb het verdiend!’, ‘de rest doet het ook/meer’ of ‘zo erg is het niet’.


Waarom je vegetariërs irritant vindt
Morele overwegingen en het nemen van verantwoordelijkheid in vraagstukken die ons allen aangaan, blijken huis te houden op gevoelig terrein. Florien Cramwinkel promoveerde onlangs op een onderzoek naar de reacties van mensen op het moreel gedrag van anderen. Cramwinkel legt uit dat we ons bedreigd voelen door mensen met een sterke moraal. De angst dat zij ons zullen afwijzen, omdat we minder ‘goed’ doen dan zij, maakt dat we een aversie jegens ze ontwikkelen. Wanneer je een ander als moreler inschat dan jezelf, kun je diegene dus als bedreigend (en daarom irritant) ervaren.


Bewustwording van het vlees dat je eet
Het doel van de Nationale Week Zonder Vlees is niet dat heel Nederland vegetarisch wordt, of zelfs veganistisch (al zou dat zeker een positief effect hebben op ons klimaat). Het initiatief is vooral opgezet om carnivoren te doen inzien dat elke dag vlees eten niet nodig is, en eigenlijk ook helemaal niet normaal. Als je het historisch bekijkt, is het een trend van de laatste decennia om iedere dag, meerdere keren per dag vlees te eten. Terwijl een weekje zonder, evenveel CO2-uitstoot bespaart als 111 kilometer autorijden. En net zoveel water als 7 maanden niet douchen.

Besparing-overzicht-1024x390.pngbesparing in kaart gebracht via weekzondervlees.nl

 

Plantaardig lekker
Probeer het eens uit, zo’n zeven dagen zonder vlees. Vooroordelen als een saai dieet met weinig smaak en een tekort aan vitamines kun je acuut aan de wilgen hangen. Isabel Boerman, initiatiefnemer van deze week, is namelijk tevens oprichter van de Hippe Vegetariër, een site met recepten die zelfs de grootste carnivoor doet watertanden. Een andere aanrader is het kookboek VEGAN: 448 pagina’s plantaardige goodness waar geen geknuffelde koe aan tippen kan. Wil je wel vegetarisch eten deze week, maar ben je niet zo’n held in de keuken? Het is Vegetarische Restaurantweek, dus dat komt goed uit. Ben je misschien überhaupt niet zo van de haute cuisine? Snackbarlegende FEBO doet ook een duit in het zakje, lanceerde deze week een vega grillburger en is druk bezig met het ontwikkelen van een vegan grillburgersaus om het plantaardige festijn af te toppen.

Voor ieder wat wils dus, in het land van groen en granen.

 

Vierkant-visual-1024x1024.png

Topics: Natuur, Goeie energie, Actueel, Impact